ویژگىهاى موسیقى حرام (بدون کلام) کدام است: داشتن ریتم تند، ایجاد رقص در شنونده، طربانگیزى آن و یا هیچ کدام؟
آیات عظام امام، خامنهاى، فاضل و نورى: معیار حرمت موسیقى، طرب انگیزى و لهوى بودن آن است که با مجالس گناه و خوشگذرانى و فساد تناسب دارد.(1)
آیات عظام بهجت و صافى: استفاده از آلات موسیقى به طور مطلق حرام است.(2)
آیات عظام تبریزى، سیستانى، مکارم و وحید: معیار حرمت موسیقى، لهوى بودن آن است که با مجالس گناه، خوشگذرانى و فساد تناسب دارد.(3)
توضیحات بیشتر:
طرب و لهو، دو واژه کلیدى است که در باب غنا و موسیقى به کار مىرود.
«طرب» به حالت سبک وزنى و سبک عقلى گفته مىشود که در اثر شنیدن آواز یا آهنگ، در روان و نفس آدمى پدید مىآید و او را از حد اعتدال خارج مىکند. این امر تنها به حالت شادى اختصاص نمىیابد بلکه ممکن است از آهنگهاى غم و حزن آور نیز به دست آید.
«لهو» سازگارى و همنوایى آواز و آهنگ نواخته شده با مجالس فساد و خوشگذرانى است بدین معنا که ممکن است نغمهاى طربانگیز نباشد ولى از نغمههایى باشد که فقط در جلسات فاسقان و هواپرستان رایج باشد. به این آهنگ لهوى مىگویند و اگر از هر دو مشخصه (طرب و لهو) برخوردار باشد، به آن مطرب لهوى مىگویند.
تمامى مراجع تقلید، «لهوى بودن» را جزء و قید موسیقى حرام مىدانند ولى در قید «طربانگیزى» اختلاف نظر دارندپىنوشت
(1) امام، استفتاءات، ج 2، مکاسب محرمه، س 27 و ج 3، سؤالات متفرقه، س 107 و تحریرالوسیله، ج 1، مکاسب محرمه، م 13 آیتالله فاضل، جامعالمسائل، ج 1، س 1005 و 987 و 988 و 974 آیتالله نورى، توضیحالمسائل، مسائل مستحدثه آیتالله خامنهاى، اجوبة الاستفتاءات، س 1127 و 2311.
(2) آیتالله صافى، جامعالاحکام، ج 1، س 995 و 1018 و دفتر آیتالله بهجت.
(3) آیتالله سیستانى، منهاج الصالحین، ج 2، م 20 آیتالله وحید، منهاج الصالحین، ج 3، م 17 آیتالله تبریزى، التعلیقة على منهاج الصالحین، المکاسب المحرمه، م 17 آیتالله مکارم، استفتاءات، ج 1، س 519 و 520.